Συνέντευξη στον Χρήστο Κορναράκη
Υπάρχει μια στιγμή που ο ήχος παύει να είναι εργαλείο και γίνεται χώρος. Εκεί κάπου, ανάμεσα σε πρόβες που μύριζαν ιδρώτα και μεταλλικά αντικείμενα που αντιστέκονται στο άγγιγμα, γεννήθηκε η ανάγκη για κάτι πιο εσωτερικό. Όχι πιο ήσυχο, αλλά πιο προσωπικό.
Η διαδρομή από τα τύμπανα και τη σκηνή προς τις ηχητικές εγκαταστάσεις δεν είναι μια απλή μετατόπιση μέσου. Είναι μια αλλαγή βλέμματος. Από το «μαζί» στο «μόνος», χωρίς ποτέ να ακυρώνεται το πρώτο. Από τον ρυθμό που ενώνει, στον ήχο που αποκαλύπτει.
Στο MOROMO του Παντελή Καρασεβδά, η ύλη αποκτά φωνή. Το μέταλλο θυμάται, το νερό αγκαλιάζει, οι ρωγμές αφηγούνται. Και κάπου εκεί, ο δημιουργός δοκιμάζει να σταθεί απέναντι στον εαυτό του χωρίς φίλτρα. Όχι για να βρει απαντήσεις, αλλά για να αντέξει τις ερωτήσεις.
η Συνέντευξη
Ξεκίνησες ως drummer σε μπάντες όπως Chickn, A Victim of Society, Lungs, Prins Obi & the Dream Warriors και Bhukhurah, με έντονη παρουσία στη ζωντανή σκηνή και τη δισκογραφία. Τι από εκείνη την εμπειρία παραμένει ζωντανό σήμερα στον τρόπο που προσεγγίζεις τον ήχο;
Πράγματι, τα τελευταία 17 χρόνια αυτή ήταν η βασική μου τριβή με την μουσική και τον ήχο, άπειρος χρόνος σε προβάδικα, στούντιο ηχογραφήσεων, πολλά ταξίδια και πολύ “μαζί”. Αυτό το συνεργατικό πλαίσιο, μετά από τόσα χρόνια γίνεται επικίνδυνα ασφαλές. Το σημαντικότερο κομμάτι που είχα ανάγκη να εξερευνήσω με το MOROMO ήταν η μοναξιά και η μοναχικότητα στην σύλληψη και την δημιουργία. Ένιωσα πως έπρεπε να βουτήξω περισσότερο σε κάτι το οποίο θα ξεκινάει από το δικό μου κεφάλι και θα πραγματοποιείται από τα δικά μου χέρια.
Φυσικά, ως άνθρωπο, με ενδιαφέρει το “μαζί”, η ομάδα. Έτσι λοιπόν, συνδίασα τα τόσα χρόνια στην μουσική σκηνή και τους φίλους-συνεργάτες που έχω συναντήσει. Έχω δίπλα μου μια ομάδα συντελεστών που θεωρώ πολύτιμη και είναι τιμή μου που συμμετέχουν σε αυτό το πολύ προσωπικό πρότζεκτ.
Σε ποιο σημείο άρχισες να νιώθεις ότι ο ρόλος του μουσικού οργάνου δεν σου αρκεί πλέον; Υπήρξε κάποια συγκεκριμένη στιγμή ή ήταν μια πιο σταδιακή μετατόπιση;
Νομίζω πως αυτή η στιγμή ήταν μετά την τελευταία ευρωπαϊκή περιοδεία με τους Chickn, ακριβώς μαζί με τον Covid. Ένιωθα έναν κορεσμό, μου πήρε καιρό να καταλάβω ότι στην πραγματικότητα απλώς έπρεπε να προχωρήσω σιγά-σιγά προς έναν δρόμο που όλα θα ξεκινούν από μέσα μου και θα τα φέρνω στο έξω. Να φανταστώ καινούργιους κόσμους και να τους κάνω πραγματικότητα, με ρίσκο και ανασφάλεια. Ξαφνικά, μετά από λίγο καιρό τριβής, αυτό το πλαίσιο μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευεργετικό για τις όποιες ανησυχίες εμφανίζονται σε σχέση με την δημιουργικότητα, την έκφραση και το εγώ.
Η μετάβαση από τον ρυθμό ως βασικό άξονα σε πιο υπόγειες, υλικές μορφές ήχου είναι έντονη στη δουλειά σου. Πώς προέκυψε αυτή η αλλαγή στην καλλιτεχνική σου πρακτική;
Νομίζω πως καλύτερα το περιγράφουν οι λέξεις αλλαγή και μετάβαση. Είχα ανάγκη να δω τον εαυτό μου κάπως διαφορετικά. Να αναμετρηθώ με κάτι νέο. Την σωστή στιγμή ήρθε μια πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση από έναν καλό φίλο και συνεργάτη, τον Alexander Brack. Μου πρότεινε να εμφανιστώ στο Distortion Festival στην Κοπεγχάγη πριν από περίπου ενάμιση χρόνο. Αναπτύξαμε την ιδέα της performance μαζί. Το concept ήταν εγώ, μέσα σε ένα παλιό IX, γεμάτο contact mics στην μέση του δρόμου. Οι περαστικοί περνούσαν και με έβλεπαν να χτυπάω σε διάφορα σημεία το εσωτερικό του IX και απο την ηχητική εγκατάσταση που βρισκόταν στον δρόμο να βγαίνουν περίεργοι αλλά γνώριμοι σε όλους ήχοι, ανάλογα με τις ιδιότητες του υλικού που είχα τοποθετήσει το κάθε contact microphone. Μέσα σε αυτό το concept, βρήκα μια ελευθερία.
Πρώτα ένιωσα και μετά κατάλαβα πως τα βαριά βιομηχανικά υλικά με βοηθούν να συνομιλήσω με έννοιες όπως η ευαλωτότητα, συγκεκριμένα στο ανδρικό φύλο. Σκέψεις περί του τι θα έπρεπε να είναι, τι είναι και τι κρύβεται πίσω από την αρρενωπότητα. Πώς αποφασίζουμε να μετακινηθούμε από το παιδί στον άνδρα/κύριο, τι κρατάμε και πώς το μεταφράζουμε σε συμπεριφορές.
Η φθορά και η ρωγμή με απασχολούν τελευταία• μέσα στον πανικό και την ταχύτητα του σήμερα, πώς προλαβαίνουμε να απαντήσουμε μέσα μας σε αυτές τις πρωτόγονες ανησυχίες. Η ρωγμή δεν είναι μόνο οπτική αλλά και ηχητική, κουβαλάει μέσα της χρόνο, πίεση και μιας μορφής μνήμη. Όλο αυτό το ταξίδι είναι πρώτα για εμένα μια προσπάθεια να φύγω μακριά από την έννοια του τέλειου και να προσεγγίσω την έννοια της ρωγμής και του μη τέλειου με μεγαλύτερη άνεση.
Η χρήση contact microphones αποτελεί κεντρικό στοιχείο της δουλειάς σου. Τι σου επιτρέπει να ανακαλύψεις αυτή η τεχνική σε σχέση με τον ήχο, τα υλικά και τον χώρο;
Το κάθε υλικό έχει τις ιδιότητες του, με τα contact microphones μπορείς να τα φέρεις σε ένα ηχητικό περιβάλλον, ταυτόχρονα, στο μυαλό μου είναι σαν να τα παρατηρείς να λένε την ιστορία τους.
Μου φαίνεται εξαιρετικά ενδιαφέρον, κάθε φορά που προσεγγίζω το ζήτημα μαθαίνω και κάτι καινούργιο σε σχέση με την ηλεκτροακουστική, είμαι ακόμα στην αρχή αυτού του ταξιδιού, αλλά ένιωσα πως ήθελα να δείξω αυτό τον όγκο δουλειάς και κυρίως την ιδέα αυτής της εγκατάστασης συνολικά που είναι στο μυαλό μου σχεδόν δύο χρόνια. Το MOROMO και κατ’ επέκταση το sound art που θα ακούγεται στην έκθεση, είναι δημιουργία που ολοκληρώσαμε μαζί με τον μουσικό και παραγωγό Χρήστο Μπεκίρη.
Ηχογράφησα τα υλικά/γλυπτά σε διάφορα στάδια της δημιουργίας και όταν τα συγκέντρωσα, προσπαθήσαμε να πούμε μια ιστορία η οποία έχει άμεση σχέση με την performance που χτίζαμε εδώ και 1 χρόνο με -και για- την Αντωνία Οικονόμου, η χορογραφία και η δομή της performance συνομιλεί με τον ήχο και όλο μαζί εξυπηρετεί ένα αφήγημα απογαλακτισμού και μοναχικότητας το οποίο μας απασχολεί και τους δύο.
Από τις συναυλίες με μπάντες μέχρι τις ηχητικές εγκαταστάσεις και performances με αντικείμενα και οργανικά υλικά, πώς έχει αλλάξει η σχέση σου με τον ήχο; Τι έχει μείνει ίδιο;
Ένιωσα την ανάγκη για ολοκληρωμένες εμπειρίες. Χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως προσπαθώ να κατευθύνω τον επισκέπτη σε σχέση με το συναίσθημα του. Ήθελα πρώτα απ’ όλα εγώ να δημιουργήσω ένα περιβάλλον που να νιώθω οικεία και άνετα. Στην προκειμένη περίπτωση το νερό, η υποβρύχια ακουστική, ο χτύπος στο σωστό σημείο που κάνει ένα μέταλλο να “μιλάει”, είναι πράγματα που πάντα έβρισκα μια ανακούφιση. Ίδιο μένει πάντα το δημιουργικό άγχος, η ομάδα, η τριβή με τον εαυτό και το παιχνίδι εν γένει.
Το MOROMO: Submerged Forms & Sounds είναι η πρώτη σου ατομική εγκατάσταση. Τι σηματοδοτεί για σένα αυτό το έργο μέσα στη συνολική σου πορεία;
Είναι η αρχή, και αυτό ακριβώς έχει μια ελευθερία που χρειαζόμουν. Απαντώ σε προσωπικές ανησυχίες και ερωτήματα με έναν τρόπο που για πρώτη φορά εξερευνώ και νιώθω πραγματική ανακούφιση μέσα σε αυτόν. Θέλω πολύ να αφεθώ και να μπορέσω να φανταστώ και άλλους τέτοιους κόσμους.
Κλείνοντας, πώς βλέπεις να εξελίσσεται η δουλειά σου μετά το MOROMO; Υπάρχουν νέες κατευθύνσεις ή μορφές ηχητικής εγκατάστασης που θέλεις να εξερευνήσεις;
Έχω ήδη κάποιες ιδέες για την επόμενη μου εγκατάσταση, θα ήθελα να συνδυάσω τους ήχους μετάλλων με ήχους από φυτά. Μέσω σένσορα μετασχηματίζοντας την βιο-πληροφορία σε ψηφιακές ηχητικές εντολές μπορούμε να “μεταφράσουμε” αυτές τις εντολές σε ήχο της επιλογής μας. Νιώθω ότι ο συνδυασμός μεταλλικών και οργανικών υλικών είναι ο πυρήνας της επόμενης μου θεματικής.
Το MOROMO δεν είναι απλώς μια πρώτη ατομική εγκατάσταση. Είναι μια αρχή που δεν βιάζεται να εξηγηθεί. Μέσα από contact microphones, βιομηχανικά υλικά και μια σχεδόν σωματική σχέση με τον ήχο, ανοίγει ένα πεδίο όπου η ατέλεια δεν κρύβεται αλλά γίνεται σημείο εκκίνησης.
Η πορεία που διαγράφεται από εδώ και πέρα μοιάζει ήδη να κινείται προς μια ένωση αντιθέσεων. Μέταλλο και οργανικό στοιχείο, έλεγχος και τυχαιότητα, τεχνολογία και ένστικτο. Ένας ήχος που δεν περιγράφει τον κόσμο, αλλά προσπαθεί να τον αισθανθεί εκ νέου.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό. Ότι μέσα σε όλη αυτή τη διαδικασία, ο ήχος δεν λειτουργεί ως αποτέλεσμα, αλλά ως τρόπος να παραμένεις ανοιχτός. Να ακούς πριν αποφασίσεις τι σημαίνει αυτό που ακούς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ:
Ο Θάνος Σαρίγγελος και η «Σταγόνα03»: Εκεί όπου ο ήχος γράφει πριν από τον λόγο...
Χριστίνα Σκουτέλα: Όταν το Σώμα Γίνεται Ηχητικό Όργανο στο “is that horror?”
Χρήστος Κορναράκης
Ο Χρήστος Κορναράκης γεννήθηκε μια ζεστή μέρα του Ιούλη στην Αθήνα. Παράλληλα με τις σπουδές του (υποκριτική, μάρκετιγκ και επικοινωνία) και όντας συλλέκτης δίσκων από τα παιδικά του χρόνια, αρθρογράφησε επί μία δεκαετία στο blog fromthebasement.com και στην μετέπειτα εξέλιξη του, το ypogeio.gr. Η ένταξη του στην ομάδα του Merlin’sMusic Box αποτελεί φυσική εξέλιξη.
Χρήστος Κορναράκης
Ο Χρήστος Κορναράκης γεννήθηκε μια ζεστή μέρα του Ιούλη στην Αθήνα. Παράλληλα με τις σπουδές του (υποκριτική, μάρκετιγκ και επικοινωνία) και όντας συλλέκτης δίσκων από τα παιδικά του χρόνια, αρθρογράφησε επί μία δεκαετία στο blog fromthebasement.com και στην μετέπειτα εξέλιξη του, το ypogeio.gr. Η ένταξη του στην ομάδα του Merlin’sMusic Box αποτελεί φυσική εξέλιξη.
Χρήστος Κορναράκης
Ο Χρήστος Κορναράκης γεννήθηκε μια ζεστή μέρα του Ιούλη στην Αθήνα. Παράλληλα με τις σπουδές του (υποκριτική, μάρκετιγκ και επικοινωνία) και όντας συλλέκτης δίσκων από τα παιδικά του χρόνια, αρθρογράφησε επί μία δεκαετία στο blog fromthebasement.com και στην μετέπειτα εξέλιξη του, το ypogeio.gr. Η ένταξη του στην ομάδα του Merlin’sMusic Box αποτελεί φυσική εξέλιξη.