Γράφει ο Μιχάλης Τζάνογλος
Στις 24 Οκτωβρίου 1962, και ενώ ο κόσμος ζούσε άλλο ένα εφιαλτικό επεισόδιο του Ψυχρού Πολέμου, αυτό της Κρίσης των Πυραύλων στην Κούβα, στην καρδιά του Χάρλεμ της Νέας Υόρκης ο James Brown ανέβαινε στη σκηνή του Apollo Theater, ένα από τα σημαντικότερα, αν όχι το σημαντικότερο, venue της μαύρης μουσικής.
Μέχρι τότε, ο Brown, αν και ήταν ο «Mr. Dynamite» για τη μαύρη κοινότητα, παρέμενε σχετικά άγνωστος στο ευρύτερο κοινό, μιας και οι ηχογραφήσεις στο στούντιο δεν μπορούσαν να αποδώσουν το εκρηκτικό του στυλ. Επηρεασμένος από την επιτυχία του ζωντανά ηχογραφημένου δίσκου In Person του Ray Charles, ο Brown ζήτησε από τη δισκογραφική του, King Records, να κυκλοφορήσει και αυτός μια ζωντανή εμφάνιση. Όμως το αφεντικό της εταιρείας, Syd Nathan, αρνήθηκε πεισματικά, γιατί πίστευε ότι ένας live δίσκος, χωρίς να συνοδεύεται από ένα νέο σινγκλ, δεν θα είχε καμία εμπορική επιτυχία.
Όσο κι αν επέμειναν ο James Brown και ο μάνατζέρ του, Bud Hobgood, ο Nathan δεν έκανε πίσω. Τελικά, ο James Brown πήρε το ρίσκο να βάλει από την τσέπη του 5.700 δολάρια και να χρηματοδοτήσει αυτός την ηχογράφηση. Ξέροντας ότι το κοινό του Apollo ήταν ιδιαίτερα απαιτητικό και ταυτόχρονα εκρηκτικό, για να μπορούν να πιάσουν το vibe της βραδιάς, ο Brown και ο ηχολήπτης Tom Nola σκέφτηκαν να τοποθετήσουν μικρόφωνα ακριβώς πάνω από τους 1.500 θεατές. Το κόλπο έπιασε, και εκτός των άλλων, ο δίσκος έμεινε στην ιστορία για τις απίστευτα δυνατές κραυγές των θαυμαστών, κυρίως των θαυμαστριών, αποδίδοντας σε μεγάλο βαθμό την ατμόσφαιρα που επικρατούσε.
Η παράσταση, που την παραγωγή του δίσκου έκανε ο ίδιος ο James Brown, κράτησε περίπου 32 λεπτά (ή τουλάχιστον τόσο έχει διασωθεί στις μπομπίνες) και έμοιαζε με ένα ασταμάτητο medley. Την εισαγωγή έκανε ο Fats Gonder, προλογίζοντας τον «σκληρότερα εργαζόμενο άνθρωπο της show business». Στη σκηνή τον James Brown συνόδευαν στα φωνητικά οι The Famous Flames (Bobby Byrd, Bobby Bennett και Loyd Stallworth) και μια 13μελής μπάντα, την οποία διηύθυνε ο Lewis Hamlin.
Όταν ο Syd Nathan άκουσε το αποτέλεσμα, πείστηκε να το κυκλοφορήσει τον Μάιο του 1963, τυπώνοντας αρχικά μόνο 5.000 αντίτυπα. Η ζήτηση όμως ήταν τόσο μεγάλη που πολλά δισκάδικα στις ΗΠΑ ξέμειναν από στοκ.
Το Live at the Apollo κυκλοφόρησε τον Μάιο του 1963, έμεινε στα τσαρτ για 66 εβδομάδες και ήταν τέτοια η επιτυχία του που έδειξε τον δρόμο σε πολλούς μουσικούς, όχι μόνο της soul και της funk, αλλά και της rock, για να κυκλοφορήσουν αντίστοιχα εκρηκτικά live άλμπουμ.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Wayne Kramer, ο οποίος δήλωσε αργότερα ότι οι MC5 άκουγαν συνέχεια τον δίσκο όταν τρίπαραν με LSD, και πάνω του βάσισαν την εκρηκτική τους σκηνική παρουσία στα live τους, η οποία αποτυπώθηκε στο εμβληματικό άλμπουμ «Kick Out the Jams». Ο Jagger έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι το Live at the Apollo ήταν το «ευαγγέλιό» του. Ο Pete Townshend έχει αναφέρει ότι η ιδέα των Who να παίζουν τα κομμάτια τους το ένα μετά το άλλο χωρίς κενό, σαν μια ενιαία rock σουίτα, προήλθε από το ασταμάτητο medley του James Brown, κάτι που αποτυπώθηκε ξεκάθαρα στο δικό τους μνημειώδες Live at Leeds. Ο Michael Jackson μελετούσε ασταμάτητα το Live at the Apollo για να καταλάβει πώς ο James Brown άλλαζε τις δυναμικές της φωνής του, πώς αλληλεπιδρούσε με την μπάντα και πώς χρησιμοποιούσε τις κραυγές για να προκαλέσει υστερία στο κοινό.
Τα master tapes εκείνης της βραδιάς είχαν χαθεί για χρόνια και βρέθηκαν κατά τύχη στα τέλη του 1989 όταν ο ιστορικός της τζαζ Phil Schaap, έψαχνε για μια άσχετη ταινία σε ένα αρχείο 100.000 μπομπινών, και έπεσε πάνω σε ένα κουτί που έγραφε με μολύβι «Second Show James Brown».
Σήμερα, το άλμπουμ έχει τη δική του θέση στο Grammy Hall of Fame και στο Εθνικό Μητρώο Καταγραφών των ΗΠΑ, ενώ το περιοδικό Rolling Stone το έχει ανακηρύξει ως το κορυφαίο live άλμπουμ όλων των εποχών.
Για την ιστορία: Tον Αύγουστο του 1968, ο Brown κυκλοφόρησε το διπλό Live at the Apollo, Volume II, ηχογραφημένο στον ιστορικό χώρο δυο βραδιές τον Ιούνιο του 1967.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ:
Curtis Mayfield: Ο ήχος του γκέτο...
Ο Otis Redding στο Φεστιβάλ του Monterey, Σάββατο, 17 Ιουνίου 1967...
Tilaye Gebre: Ethio-jazz για τη νύχτα...
Nina Simone - “Mississippi Goddam!”
Ο Fela Kuti παραήταν απείθαρχος για το καθεστώς της Νιγηρίας...
The Spook Who Sat by the Door: η πιο ριζοσπαστική ταινία του Black Power
