Εξήντα χρόνια από το άλμπουμ-ορόσημο του βρετανικού μπλουζ.
Αφηγείται ο Θανάσης Μήνας
Μαζί με τους Blues Incorporated του Alexis Korner και του Cyril Davis, oι Blues Βreakers του John Mayall ήταν το γκρουπ-φυτώριο τη βρετανική μπλουζ και ροκ σκηνή της δεκαετίας του ’60. Πολλά μετέπειτα διάσημα συγκροτήματα είχαν μέλη που προήλθαν από αυτούς. Ανάμεσά τους είναι οι κιθαρίστες Eric Clapton, Peter Green και Mick Taylor, οι μπασίστες John McVie, Jack Bruce και Tony Reeves, οι ντράμερ Hughie Flint, Aynsley Dunbar, Mick Fleetwood και πολλοί άλλοι.
Τον Μάρτιο του 1965, οι John Mayall and the Blues Breakers είχαν αποχωρήσει από την δισκογραφική τους εταιρεία, τη Decca, μετά από ένα μόνο άλμπουμ - το ζωντανό John Mayall Plays John Mayall∙ την ίδια εποχή, ο Eric Clapton, ένας ακραιφνής φαν των blues, αποχώρησε από τους Yardbirds, επικαλούμενος τη στροφή τους προς έναν πιο ποπ ήχο, που όμως έμελλε να γίνει ιδιαίτερα ψυχεδελικός.
Αυτοί οι δύο απάτριδες -- ο Mayall στα 32 του, περίπου 12 χρόνια μεγαλύτερος από τον Clapton -- έλκονταν ο ένας από τον άλλον λόγω της αμοιβαίας κοινής τους εκτίμησης (στα όρια της θεοποίησης) ενός βαθύτερου είδους μπλουζ -- ακριβώς την ίδια εποχή που η βρετανική ποπ έφτανε στο ζενίθ της. Ο πιο παλιομοδίτικος ήχος των μπλουζ, ο οποίος και αποτέλεσε τη βάση για τους Animals και τους Rolling Stones, εγκαταλείφθηκε γρήγορα. Οι ίδιοι οι Stones έγραφαν τα πρώτα δικά τους κομμάτια (“The Last Time”, “Satisfaction”). Το Rubber Soul των Beatles ήταν προ των πυλών. Οι Kinks επεξεργάζονταν έναν πιο εκλεπτυσμένο pop ήχο την ίδια ώρα που οι Who εκτόξευαν τη ρουκέτα του “My Generation”, και ο νεαρός Std Barrett περίμενε στη γωνία… Mια πρώιμη ατμόσφαιρα αυτού που έμελλε να ονομαστεί Swinging London.
Όταν ο Claton έγινε μέλος των Blues Breakers, η σύνθεση του γκρουπ περιλάμβανε ακόμα τον μπασίστα John McVie (αργότερα μέλος των Fleetwood Mac) και τον ντράμερ Hughie Flint. Αρχικά, ο Mayall σκόπευε το δεύτερο άλμπουμ του να είναι επίσης live, προκειμένου να καταγράψει τα σόλο κιθάρας του Clapton. Ένα σετ ηχογραφήθηκε στο Flamingo Club, με τον Jack Bruce (με τον οποίο ο Clapton θα συνεργαζόταν αργότερα στους Cream ) στο μπάσο. Οι ηχογραφήσεις, ωστόσο, ήταν κακής ποιότητας και δεν χρησιμοποιήθηκαν, αν και η διασκευή τους στο "Stormy Monday" του T Bone Walker, συμπεριλήφθηκε στην αναδρομική συλλογή του Mayall με τον τίτλο Looking Back (1969).
Η κατάσταση στο γκρουπ ήταν μάλλον ρευστή και επικρατούσε χαλαρότητα, χωρίς να διαφαίνονται σαφείς επαγγελματικοί στόχοι. Έτσι, μετά από μερικούς μήνες ο Clapton τα παράτησε απροειδοποίητα και ταξίδεψε στην Ευρώπη, φτάνοντας μέχρι την Ελλάδα, όπου εμφανίστηκε όπως είναι γνωστό (αν και ο ίδιος άγνωστος ακόμα) σε στέκια της Πλάκας. Eπανεντάχθηκε στους Blues Beakers τον Νοέμβριο. Δεν ήταν και το καλύτερο ξεκίνημα.
Καθώς ο Clapton προσπαθούσε να βρει πώς να αναπαράγει τον πιο σκληρό στυλ των μπλουζ μουσικών του Σικάγο, χρησιμοποιώντας ενισχυτές Marshall, το συγκρότημα βγήκε σε περιοδεία, παρουσιάζοντας έναν πιο δυναμικό ήχο. Ο Jimmy Page έκανε παραγωγή σε ένα single με δύο τραγούδια ("I'm Your Witch Doctor" και "Telephone Blues"), το οποίο εμφανίστηκε στην δισκογραφική εταιρεία Immediate του γνωστού μάνατζερ Andrew Loog Oldham. Ύστερα από αυτό, οι Blues Breakers υπέγραψαν εκ νέου συμβόλαιο με την Decca.
Με το αρχικό σχέδιο για ένα ζωντανό άλμπουμ πλέον να έχει απορριφθεί, οι Blues Βreakers ηχογράφησαν το πρώτο τους στούντιο άλμπουμ με παραγωγό τον Mick Vernon στα Decca Studios, στο West Hampstead του Λονδίνου τον Μάιο του 1966. Η κιθάρα που χρησιμοποίησε ο Eric Clapton κατά τη διάρκεια αυτών των ηχογραφήσεων ήταν μια Gibson Les Paul του 1960 και το παίξιμό του θεωρείται καθοριστικό για τη μετάβαση του rhythm n’ blues σε μια πιο rock κατεύθυνση. Ωστόσο, ο Clapton είχε ωφεληθεί από την εμπειρία του με την pop ως μέλος των Yardbirds, καθώς το παίξιμό του διακρίνεται από έντονη οικονομία. Μάλιστα παραθέτει μερικά μέτρα από το “Daytripper” των Beatles εμβόλιμα στην εκτέλεση του “What Did I Say” του Ray Charles.
Το άλμπουμ, που κυκλοφόρησε στις 22 Ιουλίου, αποτελείται από μπλουζ στάνταρντ δασκάλων οι Otis Rush, Freddie King και Robert Johnson, καθώς και μερικά πρωτότυπα κομμάτια που γράφτηκαν από τους Mayall και Clapton. Αν και έκανε κάποια δεύτερα φωνητικά με τους Yardbirds, το "Ramblin' on My Mind" είναι το πρώτο κομμάτι με σόλο φωνή του Clapton που ηχογραφήθηκε ποτέ.
Ο ήχος του είναι στεγνός, ακόμη και βρώμικος και αναμφισβήτητα δυνατός, και το άλμπουμ ξεχώρισε από οτιδήποτε άλλο εκείνη την εποχή. Και η μουσική ήταν σκληρή και μεστή -- υλικό εμπνευσμένο από τους Otis Rush/Willie Dixon (η καταπληκτική, γεμάτη αντιχρονισμούς εκτέλεση στο “All Your Love” που ανοίγει τον δίσκο), Robert Johnson (“Ramblin' on My Mind”), Little Walter (“It Ain't Right”) και Freddie King (“Hideaway”). Παρεμπιπτόντως, όπως έχει υποστηρίξει και ο Mayall, από τους τρείς μεγάλους «King του blues», τον B.B, τον Albert και τον Fredie, το παίξιμο του Clapton ακολουθούσε πιο κοντά το αγριωπό ύφος του τελευταίου, του πρόωρα χαμένου Τεξανού κιθαρίστα.
Το άλμπουμ πραγματικά αποτίνει φόρο τιμής στους ήρωες του Clapton μέχρι σήμερα – όπως είναι ο Buddy Guy με τον οποίον θα συνεργαζόταν στο μέλλον. Είναι το πιο αιχμηρό άκρο του Chicago που καθοδηγεί κάθε riff με τη rhythm section των John McVie και Hughie Flint να είναι σφιχτά δεμένη. Τα πυροτεχνήματα του Clapton στο "Steppin' Out" εξακολουθούν να εκθαμβώνουν. Τα φωνητικά του Mayall είναι αντιμετωπίζουν με ευλάβειά το υλικό. Στο "Parchman Farm" του Mose Allison η συνήθως λεπτή φωνή του ακούγεται αρκούντως βραχνή και τολμηρή.
Το παίξιμο της κιθάρας του Clapton περιέγραφε τα πάντα για την εξέλιξή του ως μουσικού: την διαταραγμένη εφηβεία του και την ανακάλυψη μιας μορφής τέχνης, ενός τρόπου έκφρασης στον οποίο μπορούσε να εξαγνίσει όλο τον θυμό του, την αίσθηση της απομόνωσης, παίζοντας συνδυασμούς νοτών που για αυτόν εξέφραζαν περισσότερα από όσα μπορούσαν ποτέ να εκφράσουν οι λέξεις. Και όλα αυτά συνδεδεμένα με τη γνώση ότι, ενώ ξεκίνησε ως μαθητής του Mayall, το συγκρότημα τώρα ακολουθούσε τα ίχνη του και ήξερε ότι έπρεπε να προχωρήσει.
Το ίδιο εμβληματικό με τη μουσική θεωρείται και το εξώφυλλο του άλμπουμ, που αποκαλείται συχνά The Beano Album από τους θαυμαστές λόγω της φωτογραφίας: απεικονίζει, ανάμεσα στα υπόλοιπα μέλη του γκρουπ, τον Clapton να διαβάζει τις περιπέτειες των επαναστατών παιδιών στο δημοφιλές τότε κόμικ The Beano. Ο David Wedgbury τράβηξε τη φωτογραφία κοντά στην Old Kent Road.
Ήταν επίσης ένα μοναδικό άλμπουμ του Mayall και των Blues Breakers που γνώρισε τόσο μεγάλη επιτυχία, φτάνοντας στο #6 στο βρετανικό chart. Όμως ο Clapton είχε βαρεθεί ξανά. Αποχώρησε εκ νέου για να συνεργαστεί με τον Jack Bruce και τον Ginger Baker σε ένα νέο τρίο που θα έπαιρνε το όνομα Cream∙ οι τρεις τους θα προσέθεταν μια πινελιά τζαζ και ψυχεδέλειας στην μπλουζ παλέτα τους και με τη μουσική τους τελικά θα επινοούσαν το hard rock.
Μετά την αποχώρηση του Clapton, ο Mayall ανασύνταξε το συγκρότημα με τον κιθαρίστα Peter Green (είχε αναλάβει για λίγο όταν ο Clapton σουλατσάριζε στην Ελλάδα), που όμως θα έφευγε κι αυτός για να σχηματίσει τους Fleetwood Mac. Ο Mayall θα τον αντικαθιστούσε με τον Mick Taylor, που όμως κι αυτός αποχώρησε κάποια στιγμή για να ενταχθεί στους Rolling Stones. Η μοίρα των μουσικών που βρέθηκαν στο πλευρό του Mayal, αλλά αυτές είναι άλλες ιστορίες. Το Blues Breakers with Eric Clapton ήταν απλώς το πρώτο κεφάλαιο και μαζί το πιο σημαντικό κεφάλαιο για το μπλουζ στη Μεγάλη Βρετανία.
Και, ναι, κάποτε «ο Clapton ήταν Θεός».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ:
Το αμερικανικό προσκύνημα των Yardbirds...
Mike Bloomfield: Tο λευκό αγόρι που αγάπησε τα blues όσο κανένας...
Little Willie John: rhythm ‘n’ blues από τη «στενή»...
Θανάσης Μήνας
Ο Θανάσης Μήνας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1971. Σπούδασε δημοσιογραφία, είναι ραδιοφωνικός παραγωγός (Rock FM, Ρόδον 94,4, Εν Λευκώ, Στο Κόκκινο) και αρθρογραφεί κυρίως για θέματα σχετικά με τη μουσική και το βιβλίο (Αυγή, Εποχή, Fractal Press, Merlin’s Music Box, Avopolis, The Zone)
Θανάσης Μήνας
Ο Θανάσης Μήνας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1971. Σπούδασε δημοσιογραφία, είναι ραδιοφωνικός παραγωγός (Rock FM, Ρόδον 94,4, Εν Λευκώ, Στο Κόκκινο) και αρθρογραφεί κυρίως για θέματα σχετικά με τη μουσική και το βιβλίο (Αυγή, Εποχή, Fractal Press, Merlin’s Music Box, Avopolis, The Zone)
Θανάσης Μήνας
Ο Θανάσης Μήνας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1971. Σπούδασε δημοσιογραφία, είναι ραδιοφωνικός παραγωγός (Rock FM, Ρόδον 94,4, Εν Λευκώ, Στο Κόκκινο) και αρθρογραφεί κυρίως για θέματα σχετικά με τη μουσική και το βιβλίο (Αυγή, Εποχή, Fractal Press, Merlin’s Music Box, Avopolis, The Zone)