Γράφει ο Χρήστος Κορναράκης
Πώς ο Arthur Lee και οι Love αποδόμησαν το ψυχεδελικό όνειρο του ’67 και άφησαν έναν δίσκο που ακόμη στοιχειώνει το παρόν
Υπάρχουν άλμπουμ που καταγράφουν την εποχή τους και άλλα που την αμφισβητούν. Το Forever Changes των Love ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Κυκλοφόρησε το 1967, τη χρονιά που το καλοκαίρι ονομάστηκε «της αγάπης» και η Καλιφόρνια φάνταζε σαν υπόσχεση διαρκούς φωτός. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη συλλογική μέθη, ο Arthur Lee έγραφε τραγούδια που έμοιαζαν με σημειώματα από το υπόγειο.
Οι Love δεν ήταν ποτέ ακριβώς μέρος της παρέας. Στο Λος Άντζελες των λουλουδιών και των χαμόγελων, έμοιαζαν με σκιά που περνάει από το κάδρο την ώρα της φωτογράφισης. Ο Lee, με ρίζες στο Μέμφις και βλέμμα στραμμένο ταυτόχρονα στον δρόμο και στον ουρανό, έφερνε μαζί του μια δυσπιστία που δεν ταίριαζε με τα συνθήματα. Δίπλα του ο Bryan MacLean, πιο λυρικός αλλά εξίσου ανήσυχος, λειτουργούσε σαν αντίστιξη. Αυτή η ένταση είναι ο πυρήνας του δίσκου.
Το Forever Changes δεν είναι «ψυχεδελικό» με τον τρόπο που ήταν το Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club ή το Surrealistic Pollow. Δεν υπόσχεται διαφυγή. Υπόσχεται αποκάλυψη. Από την πρώτη νότα του “Alone Again Or” - με τις σχεδόν μεξικανικές τρομπέτες και τη γλυκιά μελωδία του MacLean - ο ακροατής νομίζει πως μπαίνει σε έναν φωτεινό κήπο. Αλλά ο Lee δεν αργεί να χαμηλώσει τα φώτα. Οι στίχοι του ισορροπούν στο όριο ανάμεσα στην υπαρξιακή διαύγεια και στην παράνοια ενός κακού ταξιδιού.
Στο “A House Is Not a Motel” η ειρωνεία για τους «δρόμους στρωμένους με χρυσάφι» διαλύεται σε εικόνες αίματος και λάσπης. Στο “The Red Telephone” η φράση «they’re locking them up today» ακούγεται σαν προφητεία. Δεν υπάρχει εδώ η αθωότητα του χίπικου ονείρου. Υπάρχει η διαίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά. Ότι η ελευθερία έχει και τίμημα.
Η ηχογράφηση του δίσκου ήταν σχεδόν θαύμα. Με τον Bruce Botnick να προσπαθεί να συγκρατήσει ένα συγκρότημα στα όρια της διάλυσης, και με φήμες για session μουσικούς να πλανώνται, το αποτέλεσμα μοιάζει απίθανα συνεκτικό. Οι ενορχηστρώσεις με έγχορδα και πνευστά δεν λειτουργούν ως στολίδι· είναι οργανικό μέρος της αφήγησης. Κάθε ακουστική κιθάρα, κάθε αρμονία, κάθε παύση μοιάζει τοποθετημένη με χειρουργική ακρίβεια. Κι όμως, τίποτα δεν ακούγεται ψυχρό. Ο δίσκος αναπνέει.
Είναι ενδιαφέρον πως, ενώ εμπορικά απέτυχε στην Αμερική, ο μύθος του μεγάλωσε αργά και επίμονα. Στην Ευρώπη, και ιδιαίτερα στη Βρετανία, το Forever Changes έγινε ευαγγέλιο για γενιές μουσικών. Δεν είναι τυχαίο ότι από την post-punk σκηνή μέχρι τη σύγχρονη indie, πολλοί το αναφέρουν σαν σημείο μηδέν. Η εσωτερικότητά του, αυτή η αίσθηση ότι ο τραγουδιστής σου μιλάει σχεδόν ψιθυριστά για το τέλος του κόσμου, παραμένει συγκλονιστικά σύγχρονη.
Ο Jimi Hendrix είχε αναγνωρίσει στον Lee μια συγγενική τόλμη. Και πράγματι, όπως ο Hendrix άνοιξε νέους δρόμους στην κιθάρα, έτσι και ο Lee άνοιξε ρωγμές στο αφήγημα της εποχής του. Δεν ήθελε να γίνει προφήτης· ήθελε απλώς να πει την αλήθεια όπως την έβλεπε. Ακόμη κι αν αυτή δεν ήταν ευχάριστη.
Το κλείσιμο με το “You Set the Scene” μοιάζει με απολογισμό ζωής. «Everything that lives is gonna die» τραγουδά ο Lee, όχι με απόγνωση αλλά με μια σχεδόν γαλήνια αποδοχή. Εκεί βρίσκεται ίσως το μεγαλείο του δίσκου: δεν είναι κυνικός για να σοκάρει, ούτε ρομαντικός για να παρηγορήσει. Είναι ειλικρινής.
Σήμερα, σχεδόν έξι δεκαετίες μετά, το Forever Changes ακούγεται λιγότερο σαν ντοκουμέντο και περισσότερο σαν καθρέφτης. Σε έναν κόσμο που εξακολουθεί να ταλαντεύεται ανάμεσα στην ουτοπία και την κατάρρευση, τα τραγούδια του Lee μοιάζουν να μας κοιτούν στα μάτια και να ρωτούν:
«Το βλέπεις κι εσύ;»
Και αυτή η ερώτηση, απλή και τρομακτική, είναι ο λόγος που ο δίσκος δεν έπαψε ποτέ να αλλάζει.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ:
«Tonight's The Night»: Ο Neil Young κατεβαίνει στον Άδη...
Το "Nebraska" του Bruce Springsteen, ένα αμάλγαμα σκοτεινών συναισθημάτων...
To «Blue», μια κατάθεση ψυχής από την Joni Mitchell...
«Oh Mercy»: O Bob Dylan και ο Daniel Lanois σε μία γόνιμη συνεργασία...
«Born to Run» στο Λονδίνο: Η νύχτα που ο Springsteen άρχισε την κατάκτηση της Ευρώπης…
Forgotten Records: H ήσυχη ρομαντικότητα του «Suck It and See»...
Χρήστος Κορναράκης
Ο Χρήστος Κορναράκης γεννήθηκε μια ζεστή μέρα του Ιούλη στην Αθήνα. Παράλληλα με τις σπουδές του (υποκριτική, μάρκετιγκ και επικοινωνία) και όντας συλλέκτης δίσκων από τα παιδικά του χρόνια, αρθρογράφησε επί μία δεκαετία στο blog fromthebasement.com και στην μετέπειτα εξέλιξη του, το ypogeio.gr. Η ένταξη του στην ομάδα του Merlin’sMusic Box αποτελεί φυσική εξέλιξη.
Χρήστος Κορναράκης
Ο Χρήστος Κορναράκης γεννήθηκε μια ζεστή μέρα του Ιούλη στην Αθήνα. Παράλληλα με τις σπουδές του (υποκριτική, μάρκετιγκ και επικοινωνία) και όντας συλλέκτης δίσκων από τα παιδικά του χρόνια, αρθρογράφησε επί μία δεκαετία στο blog fromthebasement.com και στην μετέπειτα εξέλιξη του, το ypogeio.gr. Η ένταξη του στην ομάδα του Merlin’sMusic Box αποτελεί φυσική εξέλιξη.
Χρήστος Κορναράκης
Ο Χρήστος Κορναράκης γεννήθηκε μια ζεστή μέρα του Ιούλη στην Αθήνα. Παράλληλα με τις σπουδές του (υποκριτική, μάρκετιγκ και επικοινωνία) και όντας συλλέκτης δίσκων από τα παιδικά του χρόνια, αρθρογράφησε επί μία δεκαετία στο blog fromthebasement.com και στην μετέπειτα εξέλιξη του, το ypogeio.gr. Η ένταξη του στην ομάδα του Merlin’sMusic Box αποτελεί φυσική εξέλιξη.
