Γράφει ο Προκόπης Σαμαρτζής
Στην άκρη μιας εποχής που άλλαζε με ορμή, γεννήθηκε ένας άνθρωπος που δεν άκουγε απλώς τον κόσμο• τον διάβαζε μέσα από τους ήχους του. Από τη Χαλκίδα ως το Βερολίνο και πάλι πίσω στην Αθήνα, κουβαλούσε μαζί του μια αόρατη βαλίτσα γεμάτη μελωδίες που δεν είχαν ακόμη ειπωθεί, ρυθμούς χωρίς σύνορα και χρώματα που δεν υπάκουαν σε καμία γνωστή παλέτα. Όλα αυτά ζωντάνευαν όταν ακουμπούσε απαλά το δοξάρι πάνω στο αγαπημένο του μουσικό όργανο, το βιολί. Εκεί, πάνω στις χορδές του, έβρισκε καταφύγιο και περιπέτεια μαζί.
Κι όμως, στην ίδια του την πατρίδα περπατούσε σχεδόν αθόρυβα. Μια φιγούρα σκυφτή πάνω στο βιολί του, ένας δημιουργός που έγραφε μουσικές μεγαλύτερες από το περιβάλλον όπου ζούσε. Η Αθήνα της εποχής τον στεγάζει, αλλά δεν προλαβαίνει να τον συλλάβει• εκείνος ταξιδεύει μπροστά, σε μουσικές που το κοινό δεν ήταν ακόμη έτοιμο να καταλάβει. Οι συντηρητικοί αντίπαλοί του ισχυριζόντουσαν ότι έγραφε ακαταλαβίστικη μουσική, που ήταν αντίθετη με τους κανόνες που διδάσκονταν στα ωδεία και διέδιδαν πως ήταν τρελός. Ταπεινός και ντροπαλός, αφανής και πάμπτωχος, βίωσε την περιφρόνηση των ομότεχνών του και του ελληνικού κοινού. Διώχτηκε από τους Ναζί, ως μαθητής των Arnold Schönberg και Kurt Julian Weill, φυλακίστηκε στο Χαιδάρι ως ύποπτος συμμετοχής στην εθνική αντίσταση, και «έβγαζε τόσα όσα δεν του επιτρέπουν να ζει με αξιοπρέπεια» Έζησε μόλις 45 χρόνια και στα τελευταία χρόνια της ζωής του εξασφάλιζε τα προς το ζην παίζοντας βιολί σε ένα από τα τελευταία αναλόγια της Κρατικής Ορχήστρας. Αυτός ήταν ο Νίκος Σκαλκώτας: ο κορυφαίος Έλληνας μουσουργός, με πρωτότυπο έργο και διεθνή απήχηση. Ο παγκόσμιος Χαλκιδαίος. «Εις τη ιστορία των ανθρώπων, η φήμη και η τιμή δεν διανύουν κατ' ευθείαν της πορεία τους και ουδενός σχεδόν η αξία ανεγνωρίσθη εν ζωή. Η γενέτειρα δε γη, σχεδόν κατά κανόνα, μετ' επιφυλάξεως δέχεται το μεγαλείο του τέκνου της. Αλλά μετά θανάτου, όταν αι ανθρώπινες αδυναμίες σιγούν αναγνωρίζονται αι αξίαι. Ακολουθών τον κανόνα αυτό ο Νίκος Σκαλκώτας απέθανεν ως ένας πτωχός και αφανής μουσικός. Άφησε όμως σαν κοινωνική διαθήκη σωρείαν χειρογράφων που όσοι ήξεραν να τα διαβάζουν, όσοι ηννόησαν και εννοούν την αξία των πενταγράμμων, το κάλλος της αρμονίας και του μέτρου, εβεβαίωσαν ότι απέθανεν ένας γιγάντιος καλλιτέχνης.» Πολύ πριν ο Μάνος Χατζιδάκις "απενεχοποιήσει" το ρεμπέτικο με την περίφημη διάλεξη του, ο Σκαλκώτας που αγαπούσε την δημοτική και λαϊκή μουσική, ήταν από τους πρώτους που αγκάλιασε το ρεμπέτικο και το τίμησε γράφοντας το 1945 το κορυφαίο έργο του, το "Concerto for two violins with Rembetiko theme".
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΧΕΤΙΚΑ:
Ποιο Heavy Metal ρε γατάκια... IGOR STRAVINSKY - Η ιστορία του στρατιώτη
Η πολιορκία του Λένινγκραντ: Ο Σοστακόβιτς και ο εξωραϊσμός της Ιστορίας...
Αγγέλα και Βαγγέλης Παπάζογλου: «Τα πουλιά δεν κελαηδούν όταν νυχτώσει…»
Ανέστης Δελιάς: «Ένας άγγελος πεταμένος στα σκουπίδια...»
Προκόπης Σαμαρτζής
Ανορθόδοξος μουσικόφιλος, επιλεκτικός βιβλιοφάγος, ένας όχι και τόσο σινεφίλ που αγαπά τις ταινίες από την Αμφιάλη
Προκόπης Σαμαρτζής
Ανορθόδοξος μουσικόφιλος, επιλεκτικός βιβλιοφάγος, ένας όχι και τόσο σινεφίλ που αγαπά τις ταινίες από την Αμφιάλη
Προκόπης Σαμαρτζής
Ανορθόδοξος μουσικόφιλος, επιλεκτικός βιβλιοφάγος, ένας όχι και τόσο σινεφίλ που αγαπά τις ταινίες από την Αμφιάλη
